Onze planten

Groene zuurstofleveranciers

Rauher Löwenzahn (Axel M. Schulte)
Rauher Löwenzahn (Axel M. Schulte)

Van eencelligen tot woudreuzen

Planten kunnen met behulp van zonlicht eenvoudige minerale stoffen omzetten in alle benodigde bouwstoffen. Dat is het fundamentele verschil met dieren, die dat niet kunnen. Dit chemische proces heet fotosynthese. In de bladgroenkorrels maakt de plant suikers uit kooldioxide en water. Daarbij komt zuurstof vrij.

In de loop van miljoenen jaren heeft zich de huidige diversiteit aan plantensoorten ontwikkeld. Vanuit eencellige algen die in het water leven, ontstonden via mossen, varens en coniferen uiteindelijk bloemplanten. De wijze van vermeerdering en verspreiding veranderde ook: van simpele celdeling naar seksuele voortplanting via bestuiving.

De mannelijke kiemcellen van primitieve planten konden vrij bewegen in water of bodemvocht; ze zwommen naar de vrouwelijke kiemcellen. Bij de huidige plantensoorten die zich via sporen verspreiden, zoals varens en mossen, gebeurt dat nog steeds zo. Daarom groeien deze planten vaak in een vochtige omgeving.

Bijna overal in de wereld komen planten voor, aangepast aan de plaatselijke groeiomstandigheden van o.a. temperatuur, vochtigheid en licht. Planten hebben ook vaak onderlinge relaties met organismen in hun omgeving ontwikkeld, bijvoorbeeld met bestuivers. Een voorbeeld daarvan is de gevlekte aronskelk die met warmte en geur bepaalde insecten lokt en onderdeel maakt van een ingenieus systeem van bestuiving. 

Veel plantensoorten leven in symbiose met bodemschimmels. Tot wederzijds nut. Via de schimmeldraden krijgt de plant meer water en mineralen tot zijn beschikking, terwijl de schimmels leven van suikers van de plant. Een bekend voorbeeld hiervan zijn onze inheemse orchideeën, maar er zijn ook veel boomsoorten die een dergelijke ondergrondse samenwerking hebben.   

Andere planten werken samen met bacteriën die stikstof uit de lucht binden. De bacteriën leven in knolletjes op de plantenwortels en voorzien de plant aldus van de benodigde stikstof om te groeien. In ruil daarvoor krijgen ze voedingsstoffen van de plant. De meeste plantensoorten uit de familie van de vlinderbloemigen zoals peulvruchten maken hiervan gebruik, maar ook de zwarte els.

Veel plantensoorten worden door de mens gebruikt in voeding of als grondstof voor andere toepassingen. Ook zijn er planten met inhoudsstoffen die een toepassing vinden in de medische sector.  

Gevlekte aronskelk

Een valkuil voor insecten

De jeneverbes

Stekels tegen hongerige monden

Eiken

Een indrukwekkend en soortenrijk ecosysteem

Europese trollius

Kogelronde, gele lentebollen

Blauwe monnikskap

Giftig – maar ook genezend

Zwarte els

Natte voeten geen probleem

Orchideeën

Wondermooie zeldzaamheden

Moerasspirea

Met de geur van amandelen en honing

Adderwortel

Roze velden aan het begin van de zomer