Vissen in bergbeken

Leven onder water

Auteur: Margret Bunzel-Drüke
Auteur: Margret Bunzel-Drüke

Afwisselende structuur en goede waterkwaliteit zijn allesbepalend

Bepaalde vissoorten komen bijna alleen voor in snelstromend, zuurstofrijk water, zoals vaak te vinden is in het middelgebergte. Het gaat om soorten als beekforel, beekprik en donderpad, en ook kopvoorn, serpeling, vlagzalm en elrits. Allemaal stellen ze hoge eisen aan de kwaliteit en structuur van de beek of rivier. Het water moet koel, schoon en zuurstofrijk zijn; de bedding moet zowel rustig stromende plaatsen hebben als diepere kolken. Ook belangrijk zijn grindbanken met voldoende holtes tussen het grind, want dat zijn geschikte paaiplaatsen. Beekforellen en vlagzalmen maken in het grind nestkuilen waarin de eieren worden afgezet. Dood hout en wortelstelsels van elzen en wilgen langs de oever bieden vissen een schuilgelegenheid.   

Wanneer de grindbanken verstopt raken door fijn sediment dat tussen het grind gaat zitten, komt de ontwikkeling van de visseneitjes in gevaar. Dat geldt ook voor het kleine bodemleven, de zgn. macrozoöbenthos, waarmee de vissen zich voeden. Fijn sediment kan bijv. afkomstig zijn van akkers waar het door erosie vanaf gespoeld is, of van elders in de beek waar vee bodemslib heeft losgetrapt. 

Veel natuurlijke beken en rivieren zijn in het verleden gekanaliseerd en rechtgetrokken ten behoeve van de waterhuishouding van het omringende gebied. Men heeft ze omgebouwd tot kanalen die het water lijnrecht afvoeren. Waterkeringen zoals dammen hebben als neveneffect dat waterdieren niet meer kunnen trekken. Dichte naaldbossen langs de oevers geven te veel schaduw en veroorzaken verzuring van het water. En natuurlijk heeft ook watervervuiling door de mens aanzienlijke invloed.

Op veel plaatsen heeft men intussen weer natuurlijk beek- en oeverherstel uitgevoerd, met als gevolg dat het daar al weer veel beter gaat met het waterleven en de vissen. 

Beekprik

Geen echte vis

Beekforel

Een rover in het water

Donderpad

Europees beschermd