Zoogdieren

Een vacht en melkklieren

Auteur: Michael Frede
Auteur: Michael Frede

De grote soortenrijkdom van zoogdieren

Meer dan 200 miljoen jaar geleden ontstonden uit reptielen de eerste kleine zoogdieren. Hun echte opmars begon veel later, vanaf ca. 65 miljoen jaar geleden, toen de dinosauriërs waren uitgestorven en zich een verscheidenheid van dieren ging ontwikkelen met allemaal dezelfde eigenschap: ze brengen hun jongen groot met moedermelk.

In Duitsland komen nu ruim 100 zoogdiersoorten in het wild voor. De diversiteit binnen deze dierklasse is enorm. Terwijl een wisent van bijna 1.000 kg stoïcijns ligt te herkauwen in het gras, is een dwergspitsmuis van 3 gram dag en nacht bezig in het kreupelhout, want een paar uur zonder eten kunnen hem al fataal zijn. De blinde mol graaft zich een weg door de grond op zoek naar regenwormen, terwijl in de lucht vleermuizen insecten van bladeren plukken. Veel soorten, waaronder de hoefdieren, zijn planteneters; andere zoals hond- en katachtigen voeden zich uitsluitend met vlees.

Reeds in het moederlijf begint de ontwikkeling van de jongen; bij de meeste zoogdieren krijgen de jongen via de placenta bloed met voedingsstoffen en zuurstof toegediend. Na de geboorte zijn de jongen nog lang niet zelfstandig en moeten ze nog geruime tijd door de moeder worden verzorgd. Bij veel soorten worden de jongen blind, naakt en volledig hulpeloos geboren. Dit zijn nestblijvers (bijv. egel en muizen). Bij andere soorten, de zgn. nestvlieders, hebben de jongen al een goed ontwikkelde vacht en kunnen ze kort na de geboorte al staan en lopen (bijv. paarden, herten, antilopen). 

Een ander kenmerk van zoogdieren is de vacht met zweet- en talgklieren. Daardoor is het mogelijk om de lichaamstemperatuur constant te houden. De kleur en geur van de vacht spelen een rol in de communicatie en als camouflage. Lange snorharen zijn belangrijk voor de oriëntatie in het donker. Ook reukzin en gehoor van zoogdieren zijn zeer goed ontwikkeld.

De wilde kat

Jager in ongestoorde, oude bossen

Taurus en heckrund

Grazen voor natuurbehoud

Wisent

Reuzen van het bos

Vleermuizen

Onderweg met unieke eigenschappen