02 Lippeaue - Het riviergebied van de Lippe

Halfnatuurlijk rivierlandschap, delen van de rivier, halfwilde runderen en paarden, steltlopers en watervogels, en broedende ooievaars - dat alles biedt de Lippeaue. Uitkijkpunten nodigen je uit om de natuur te beleven.

Het riviergebied van de Lippe (Birgit Beckers)
Het riviergebied van de Lippe (Birgit Beckers)

Halfnatuurlijk rivierlandschap langs de Lippe

De Lippeaue is rijk aan verschillende biotopen: graslanden en weiden, droge heide, natte, voedselrijke ruigten, en bossages zijn te zien in de riviervlakte. De rivier stroomt door de riviervlakte omgeven door talrijke plassen, poelen en kleine moerassen. Op veel plekken voorzien beken de riviervlakte van water.

Hoogwater in de winter en het voorjaar werkt als een magneet op eenden, steltlopers en ganzen. In de loop van het voorjaar trekt het water zich langzaam terug. De achterblijvende poelen worden opgezocht door vogels die hier broeden en voedsel zoeken. Op sommige delen van de riviervlakte grazen het hele jaar door halfwilde runderen en paarden. Door hun toedoen ontstaan halfopen weidelandschappen. Hoe zo'n rijk gestructureerd landschap er na ongeveer 15 jaar uitziet, kun je in de Klostermersch in alle pracht zien.

De deelstaat Noordrijn-Westfalen, het Lippeverband en de NRW-Stiftung zijn betrokken bij de Lippaue. Sinds medio jaren 1990 zijn van ca. 15 kilometer van de Lippe de natuurwaarden hersteld, waarbij de rivier haar dynamiek terug heeft gekregen.

Op veel plaatsen zijn oeverbeschermingen weggehaald. Uitkijk-en observatiepunten en zitbanken langs de route bieden goede mogelijkheden het rivierlandschap te beleven. Naast de hoofdroute die zuidelijk langs de Lippe loopt, zijn er ten westen van Hovestadt/Herzfeld (Lippaue Herzfeld) en bij Lippborg (Lippaue Lippborg) ook kleinere routes.

Grote veelzijdigheid aan soorten en leefgebieden.

Glanshaverhooilanden en vochtige graslanden zijn het leefgebied van zeldzame plantensoorten: poelruit, weidekervel, engelse alant en kleine ratelaar groeien hier. De zanderige rivierbeddingen zijn het domein van specialisten: brem, dwergviltkruid en struikhei vinden hier hun plek, waar andere soorten niet kunnen omgaan met de voedselarme grond.

Steltlopers zoals de watersnip en groenpootruiter en eendensoorten zoals de smient en wintertaling maar ook de kraanvogel zijn slechts enkele van de talrijke soorten die in de Lippaue overwinteren of tijdens de trek uitrusten.

Sinds 2007 broeden er weer ooievaars in de Lippaue. In 2015 waren er alweer 4 paren. In de vochtige weilanden broeden de kievit, zomertaling, slobeend en ook een enkele wulp.

De grauweklauwier is dol op de halfopen weidelandschappen, terwijl de bruine kiekendief juist broedt in de natte, voedselrijke ruigte langs de Lippe. Vanuit de ooibossen kun je in het voorjaar de roep van de wielewaal, holenduif en de kleine bonte specht horen. Kikkers en libellen hebben zich in water gevestigd. Vanuit de natte weilanden hoor je het "tikken" van de moerassprinkhaan. Sinds een aantal jaren zijn er ook weer bevers bij de Lippe. Hun indrukwekkende bouwwerken kun je in het gebied Winkel bij Lippborg bekijken. Deze nachtelijke knaagdieren laten zich helaas niet zien, in tegenstelling tot een nauw verwante soort, de beverrat (een moerasbever uit Zuid Amerika), die overal langs de Lippe voorkomt.

Contact: Arbeitsgemeinschaft Biologischer Umweltschutz im Kreis Soest e.V.