Broekbossen en veenbossen

Bossen met een bizar uiterlijk op permanent natte standplaatsen

Auteur: Antonius Klein
Auteur: Antonius Klein

Zeldzame bostypen, in hoge mate beschermens waardig

Broekbossen en veenbossen zijn esthetisch zeer spannende, unieke bossen met een ongerepte en enigszins betoverende verschijning. Zij worden gekenmerkt door een permanent hoge grondwaterstand, het bovenste deel van de bodem bestaat uit een veenlaag.

Vanwege de extreme standplaatsvoorwaarden gaat het meestal om lichte bossen met een spaarzame begroeiing van bomen, waarbij de bomen verhoudingsgewijs klein blijven en soms ook een kreupelhoutachtige groeiwijze hebben. Slechts weinig van de inheemse houtige soorten kunnen überhaupt op zulke bodems gedijen. Zij moeten daarvoor een permanent hoge grondwaterstand, lage pH-waarden en een gering voedselaanbod kunnen tolereren. In Zuid-Westfalen groeit de Karpatenberk op zulke standplaatsen.

Op bodems die iets rijker bedeeld zijn met voedingsstoffen vormt de zwarte els in de directe omgeving van bronnen of op laagveenbodems het elzenbroekbos. Samen met de zwarte els kunnen ook enkele wilgensoorten voorkomen, evenals de es.

Vanwege de verhoudingsgewijs weinige en moeizaam groeiende  bomen is het lichtaanbod erg groot en de bodembedekking door kruidachtige planten is daarmee weelderig. Tegenwoordig bestaan broekbossen en veenbossen vaak alleen nog in de randzones van grotere veencomplexen of afzonderlijk langs het water in het veen. Het zijn zeer zeldzame en sterk bedreigde biotopen. Zelfs kleine, nog intacte bestanden zijn absoluut het beschermen waard.